Trump gooit olie op het vuur
Sinds onze laatste publicatie van Le Point is het macro-economisch evenwicht meer uit balans. De wereldeconomie bevond zich in een fase van gematigde groei gecombineerd met afnemende inflatie, maar met aanzienlijke geopolitieke en structurele risico’s. Zowel de Verenigde Staten als Europa vertoonden tekenen van economische normalisatie na de inflatieschok van 2022–2023, terwijl centrale banken voorzichtig bleven in hun strijd tegen inflatie.
Sinds begin 2026 is dit evenwicht onder druk gekomen door geopolitieke spanningen en stijgende energieprijzen, wat inflatierisico’s en conjuncturele twijfel creëert.
Economische groei
De wereldeconomie bleef groeien, doch aan een gematigd tempo. De consensus is dat de mondiale groei zich in 2025 op 3,3% situeerde en voor 2026 wordt momenteel circa 3,1% verwacht. Voor de VSA zijn de verwachtingen voor 2026 wat positiever vanwege sterke consumptiecijfers en een verbetering van de arbeidsmarkt. In 2025 nam de werkloosheid in de VSA weliswaar toe van 4,0% in januari tot 4,4% in december, dus 40 basispunten wat binnen de normale cyclische beweging ligt. Ter vergelijking tijdens de financiële crisis in 2008-2009 steeg de werkloosheid met 5% en tijdens COVID-19 zelfs met 10% al herstelde de economie tijdens deze laatste verrassend snel.
De belangrijkste structurele driver voor de toename in BBP-groei voor de Eurozone in 2025 was het herstel in consumptie t.o.v. 2024, maar de zwakke industrie en handel slaagden er niet in hun steentje bij te dragen, integendeel.
De groeilanden groeien nog steeds sneller: dit hangt samen met het feit dat ze vaker een jongere bevolking hebben, goedkoper technologie kunnen overnemen, ze typisch een lager inkomen per capita hebben wat eenvoudiger toelaat om te procentueel sneller te groeien,… . Maar het verschil met de EU en de VSA verkleint van ooit 5% à 6% naar nu 2 à 3%.
Tabel 1: verwachte reële BBP-groei yoy %
Bron: Bloomberg 12/3/2026
| Globaal | VSA | Eurozone | China | Groeilanden | |
| 2024 | 3,3 | 2,8 | 0,9 | 5 | 4,6 |
| 2025 | 3,3 | 2,2 | 1,4 | 5 | 4,6 |
| 2026 | 3,1 | 2,5 | 1,2 | 4,6 | 4,3 |
We zijn de heftige inflatiepiek van 2022-2023 terug meester geworden zonder in een recessie te
belanden! Dat is een unicum in de economische geschiedenis. Alle vorige heftige inflatiepieken
hebben -al dan niet met vertraging- geleid tot drastisch ingrijpen van de centrale banken, met
dito renteverhogingen en een recessie tot gevolg.
Inflatie: dalende trend maar nieuwe risico’s
Vooraleer groei terug omarmd kan worden, is het belangrijk voor de markt dat de destructieve inflatie was teruggekeerd naar een aanvaardbaar 2%-niveau (zie grafiek 1).
We zijn de heftige inflatiepiek van 2022-2023 terug meester geworden zonder in een recessie te belanden! Dat is een unicum in de economische geschiedenis. Alle vorige heftige inflatiepieken hebben – al dan niet met vertraging- geleid tot drastisch ingrijpen van de centrale banken, met dito renteverhogingen en een recessie tot gevolg.
In de Eurozone zitten we onder die magische grens van 2%, terwijl de VSA blijft hangen rond de 2,4%. We kijken hier naar inflatie inclusief de prijzen voor voeding en energie, al wordt de recente hausse in de olieprijzen hier nog niet in meegenomen. Daarvoor zullen we moeten wachten tot april om het inflatieniveau van maart te vernemen.
Inflatie vindt vaak zijn oorsprong aan het begin van de handelsketen. Laat het nu net daar zijn dat olie- en energieprijzen zich bevinden. Sinds de escalatie van het conflict tussen Iran, VSA en Israël eind februari ligt er een serieuze kink in de oliekabel. 20% van de mondiale oliehandel loopt via de Straat van Hormuz. Afbeelding 1 toont de enorme afname in doorvaart van het aantal tankers.
Over de conclusie kunnen we duidelijk zijn: hoe langer de Straat gesloten blijft, hoe langer olieprijzen hoog blijven of zelfs stijgen, en hoe groter de kans dat inflatie terug toeneemt en doorsijpelt naar andere niveaus van de economie en we terug kunnen beginnen aan een periode van renteverhogingen, afkoelende conjunctuur en misschien wél een recessie. In Europa ligt dit verhaal nog een stuk gevoeliger vanwege de grotere afhankelijkheid van externe olietoevoer; we importeren zo’n 90% van onze ruwe olie. Inflatie is vandaag dus terug aan de stijgende kant, onzekerheid over de economische toekomst wereldwijd neemt toe en dus ook de volatiliteit op de financiële markten.
Monetair beleid en rente
Centrale banken bevonden zich tot nog toe in een overgangsfase: van inflatiebestrijding naar economische stabilisatie. Wat inhoudt dat de aandacht verschoof naar maximale tewerkstelling en minder naar inflatiebestrijding. Vandaag wordt die overgang een halt toegeroepen, met als voornaamste reden de hernieuwde inflatiedruk ten gevolge van de geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten. Ter herinnering: de inval van Rusland in Oekraïne in 2022 in combinatie met de post C19-revival, bracht de energieprijzen naar een recordhoogte (klinkt herkenbaar). Hierdoor bereikte inflatiedruk zijn toenmalig hoogtepunt en werd er midden 2022 besloten door de centrale banken om in te grijpen en beleidsrentes te verhogen. Inflatie nam af tot vandaag 2,4% in de VSA en 1,9% in Europa. In de VSA zagen we nog een iets hogere heropflakkering midden 2025, waar importtarieven wat in de soep hebben gebrokt.
Grafiek 1: Inflatie VSA en Eurozone %
Bron: Bloomberg 13/3/2026
Afbeelding 1: Tankers door de Straat van Hormuz – Olie en Gas
Bron: The Economist – maart 2026
Werkloosheid
Inflatie doen afnemen of afremmen van de economie d.m.v. een verhoging in de beleidsrente gaat vaak gepaard met een stijging in werkloosheid en een eventuele recessie. Tijdens de periode 2022 – vandaag is die recessie uitgebleven. Inflatie is afgenomen en de centrale banken hebben hun beleidsrente terug verlaagd, terwijl voor de VSA wordt verwacht dat ze nog iets meer zouden kunnen verlagen. Op grafieken 2 valt te zien dat sinds de verhoging van de beleidsrente in maart 2022, voor de VSA, werkloosheid is toegenomen van 4% tot 4,4% vandaag, een niveau waar we al zo’n zes maanden hangen. In Europa is werkloosheid, sinds de eerste renteverhoging in juli 2022, afgenomen van 6,7% naar 6,2%: de reden is dat in Europa vergrijzing meer speelt, waardoor de beroepsbevolking krimpt en de werkloosheidscijfers zijn afgenomen.
Gezien het gezond afgelegde parcours en de actuele sterkte van de economie, is het dus logisch dat de centrale banken wat voorzichtiger te werk te gaan en hun rentebeleid niet te snel verder versoepelen.
Financiële markten
We kunnen niet enkel over de macroeconomie spreken zonder de impact op de financiële markten te analyseren, dat zou als pasta zonder saus zijn, droog.
Sinds begin 2026 is de volatiliteit op de Amerikaanse financiële markten stevig toegenomen. Het jaar werd nochtans goed begonnen dankzij degelijke kwartaalcijfers. Tabel 2 toont de kerncijfers voor enkele globale markten, met uiterst rechts het totaalrendement sinds begin 2026 in lokale munt (%Ytd) en vertaald in EUR (%YTD EUR). We zien hier dat de markten sinds begin 2026, in Amerika en Europa voornamelijk rood kleuren, met enkele uitzonderingen van groeilanden en Zweden. In Azië zien we dat de Chinese beurzen standhouden en Japan de rest ver achter zich laat.
Grafieken 2: Inflatie – Beleidsrente – Werkloosheid %
Bron: Bloomberg 13/3/2026
| Index | Value | P/E | Est P/E | % YTD | %YTD EUR |
| Americas | |||||
| DOW JONES | 46946,41 | 20,97 | 20,87 | -2,32% | -0,36% |
| S&P 500 | 6699,38 | 24,12 | 21,15 | -2,13% | -0,17% |
| NASDAQ | 22374,18 | 34,90 | 25,52 | -3,73% | -1,80% |
| S&P/TSX Comp | 32876,65 | 19,90 | 16,88 | +3,67% | +5,98% |
| S&P/BMV IPC | 65648,91 | 15,26 | 12,79 | +2,08% | +6,12% |
| IBOVESPA | 179875,44 | 12,46 | 9,94 | +11,64% | +19,64% |
| EMEA | |||||
| Euro Stoxx 50 | 7544,35 | 17,21 | 15,73 | -0,81% | -0,81% |
| FTSE 100 | 10357,81 | 14,97 | 13,78 | +4,29% | +5,27% |
| CAC 40 | 7979,58 | 17,03 | 15,16 | -2,09% | -2,09% |
| DAX | 23625,03 | 17,35 | 15,44 | -3,53% | -3,53% |
| IBEX 35 | 17185,10 | 14,56 | 13,59 | -0,71% | -0,71% |
| FTSE MIB | 44496,23 | 13,82 | 12,48 | -1,00% | -1,00% |
| OMX STKH30 | 3029,51 | 16,31 | 19,13 | +5,08% | +6,04% |
| SWISS MKT | 12936,62 | 18,64 | 17,99 | -2,49% | +0,21% |
| Asia | |||||
| NIKKEI | 53700,39 | 22,28 | 21,53 | +6,68% | +7,14% |
| HANG SENG | 25868,54 | 12,18 | 12,34 | +0,93% | +2,24% |
| CSI 300 | 4637,44 | 17,54 | 16,79 | -0,16% | +3,68% |
| S&P/ASX 200 | 8614,28 | 20,44 | 17,00 | -1,15% | +7,05% |
| Global | |||||
| BBG World L/M | 2342,30 | 21,05 | 18,32 | -0,58% | +1,42% |
Tabel 2: Beursindices wereldwijd
Bron: Bloomberg 17/3/2026
Afbeelding 2.1: Afgelopen 3 Maanden
Afbeelding 2.2: Afgelopen 10 Jaren
Tabel 3: Wisselkoersen t.o.v. EUR in 2025 en 2026 YTD
Bron: Bloomberg 17/3/2026
Verandering wisselkoers t.o.v. EUR %
| Valuta | 2025 | 2026 YTD |
| USD | +13,1 | -2,0 |
| CNY | +8,5 | -2,1 |
| HKD | +13,4 | -1,8 |
| JPY | +12,9 | -0,6 |
Gaan de investeringen in AI-datacenters van 150 mia USD van zowel Amazon, Microsoft, Meta en Alphabet in 2026 met een afschrijvingsperiode van 10 jaar hen jaarlijks elk 15 mia USD nettowinst opleveren? En dan hebben de aandeelhouders nog niets verdiend.
Tabel 3 toont hoe het fenomeen uit 2025 waarbij we een algemene versterking van de EUR zagen t.o.v. de Amerikaanse USD, de Chinese CNY, de HKD en de JPY, zich in 2026 niet heeft kunnen doorzetten en enigszins keerde. Dit kwam welgekomen voor globaal belegde Europese investeerders, die in 2025 een heel deel van hun rendement dienden af te staan door, weliswaar ongerealiseerde, wisselkoersverliezen.
Waar het élan van de wisselkoersmarkten uit 2025 zich in 2026 niet heeft kunnen doorzetten, kon het thematische dat wel. Net als in 2025, zijn het voornamelijk de strategieën op waarde-aandelen (value) die in 2026 het best presteren, zoals af te leiden uit afbeelding 2.
Nog opvallender is het negatieve rendement over de afgelopen drie maanden bij de grotere groeibedrijven. Sinds 2025 tonen de beurzen afwijkend gedrag in vergelijking met wat er de afgelopen tien jaar het beste heeft gepresteerd. Na jaren van outperformance bij dezelfde namen, diversifiëren beleggers zich wat weg, regionaal weg van de VSA richting groei- en Europese landen en thematisch richting lagere waarderingen. Toch vertoonden de kwartaalcijfers van de grote namen voornamelijk in de VSA nog steeds gezonde groei en balansen. De bezorgdheid ligt voornamelijk in de verwachte winstgroei: een gezond fenomeen!
Gaan de investeringen in AI-datacenters van 150 mia USD van zowel Amazon, Microsoft, Meta en Alphabet in 2026 met een afschrijvingsperiode van 10 jaar hen jaarlijks elk 15 mia USD nettowinst opleveren? En dan hebben de aandeelhouders nog niets verdiend.
Grafiek 3: Europa (1) kapitaalintensief vs markt ex financieel & (2) Value vs growth
Bron: Goldman Sachs, Datastream, FactSet 03/2026
Grafiek 4: Drivers totaalrendement 2025
Bron: Goldman Sachs Investment Strategy Group, Factset 31/12/2025
Grafiek 3 toont dat deze trend richting value, zich ook in Europa heeft doorgezet sinds 2025, al kwamen we dit vaker tegen onder het mom van kapitaalsintensief versus kapitaallicht. Hierbij werd gedoeld op de verschuiving in voorkeur van beleggers richting kapitaalintensieve bedrijven, typisch de energie-, nuts en industrie sector. Wat klopte, al is dit in geen geval een nieuw fenomeen, zo toont grafiek 3 dat kapitaalsintensief vs kapitaallicht grotendeels op hetzelfde neerkomt als value versus growth.
We hebben het afgelopen jaar dus twee trends kunnen afleiden van de beurzen: (1) voorkeur verschoven naar beleggingen buiten de VSA en (2) verschuiving naar waarde-aandelen. In mindere mate, zou er ook naar marktkapitalisatie gekeken kunnen worden, wat samenhangt met verlaging van de rente: de kleintjes hebben goedkopere leningen meer nodig dan de grotere. Grafiek 4 gaat na hoe het totaalrendement in 2025 gedragen werd over verschillende regio’s. Er worden drie drivers van rendement onderscheiden: dividend, verandering in waardering en winstgroei. Fundamenteel het meest gezonde is dat de prijs van een belegging stijgt omdat de winst per aandeel is toegenomen: wie 10% meer winst maakt is 10% meer waard. Dividenden zijn ook afkomstig van gerealiseerde winst, en plaatsen we onder dezelfde noemer, al zijn ze belastingtechnisch vaak minder interessant voor de eindbelegger. De verandering is subjectiever en heeft meer te maken met verwachtingen: wie vandaag slechts weinig winst maakt, maar waarvan veel winstgroei in de toekomst wordt verwacht zal t.o.v. de huidige gerealiseerde winst duur gewaardeerd zijn – terwijl de toekomstige winstgroei wel vandaag al mee verrekend wordt in de koers.
Het is vrij duidelijk dat voornamelijk in de VSA (S&P 500) het totaalrendement werd gedragen door winstgroei, 12% van de 18%. In alle andere regio’s kwam het rendement voornamelijk van toegenomen waardering. De toekomstige verwachtingen voor die regio’s zijn dus gewijzigd. Dit sluit nauw aan bij wat we tot nog toe hebben geconcludeerd in dit artikel, nl. dat de vraag naar aandelen buiten de VSA is toegenomen, misschien omdat die andere markten te veel genegeerd werden de laatste jaren, of omdat er een afkeur is gekomen voor de VSA omwille van het geopolitieke: handelsoorlog met China, importtarieven op wie niet volgens hun regels meespeelt, oorlog in Iran. De index MSCI EAFE is een aandelenindex die ontwikkelde markten buiten de VSA en Canada volgt (Europa, Australazië en het Verre Oosten). We zien dat van het geleverde totaalrendement van 22%, zo’n 18% afkomstig was uit waarderingsexpansie. De aandelenindex wordt dus 18% duurder dan een jaar geleden. Wij concluderen dat ongeacht dat in de VSA het totaalrendement het gezondst werd gerealiseerd, d.m.v. proportioneel de meeste winstgroei, beleggers alsnog voor alternatieven kiezen met beduidend lagere winstgroei, omdat ze ervan uitgaan dat de andere markten t.o.v. de VSA een inhaalbeweging mochten maken.
Maar alles staat of valt met de vraag hoelang de Straat van Hormuz gesloten blijft? De financiële
markten gaan nog steeds uit van een goede afloop, en de beurzen zijn al bij al nog niet veel gedaald.
Al heeft waardering ook zeker zijn rol gespeeld in de verschuiving weg van de VSA, hoewel er volgens ons geen sprake is van een bubbel in de markt. In vergelijking met de dot-com bubbel in 2000 had de Amerikaanse beurs in 2025 nog zo’n 100% moeten stijgen, met dezelfde winstcijfers, om op dezelfde waarderingen van toen te komen. Al klopt het wel dat sinds 2005 de gemiddelde waardering in de VSA volgens de vooruitkijkende koers/winst verhouding (forward P/E) in de VSA is opgelopen, af te leiden van de y-as op grafiek 5. Het cijfer wat de verwachte koers/winst verhouding vertoont betekent niets zonder context. Historisch gezien hebben waarderingsniveaus namelijk zelden als goede timingindicatoren gefungeerd. Een seculaire stijging van de vooruitkijkende K/W lijkt te verantwoorden door:
- Een daling van de risicovrije rente
- Een versnelde toename van de winst
Deze evolutie is frappant, en het bekijken waard.
De observaties worden gebundeld in blokken van vijf jaar en per kleur, om het tijdsverloop duidelijker te maken. In tijden van crisis, komen er enkele uitschieters tevoorschijn, zie periode rond financiële crisis van 2008 en de covid-crisis in Dit is niet geheel onlogisch, omdat er wordt gekeken naar de verwachte koers/winst, en in tijden van toegenomen onzekerheid, de winstgevendheid een stuk lager ingeschat gaat worden voor de nabije toekomst. De hele crux van deze grafiek ligt hem in de positieve correlatie tussen de verwachte waardering (y-as) en de winstmarges (x-as). Zo valt af te leiden dat over deze twintigjarige periode niet alleen de verwachte koers/winst is toegenomen maar ook de winstmarges van de bedrijven. We zien in mindere mate een soortgelijke trend voor Europa, al liggen de winstmarges daar beduidend lager en is de waardering eveneens minder toegenomen. Dit geeft aan dat een waarderingsmethode zonder context nietszeggend is. Indien men louter kijkt naar de verwachte K/W voor de VSA en die vergelijkt met die van Europa, dan ligt dat cijfer voor de VSA hoger dan dat van Europa. Dat wil daarom niet per se zeggen dat de Amerikaanse beurs duurder is, want de context verschilt: er worden hogere winstmarges en een hogere omzetgroei gegenereerd in de VSA dan in Europa, het gewicht van technologiebedrijven, met typisch een hogere K/W, is over de afgelopen twintig jaar toegenomen in de S&P 500 van zo’n 15% in 2005 tot +40% vandaag.
Grafiek 5: S&P 500 – Waardering vs. Winstgevendheid (Jan 2005 – Feb 2026)
Bron: Sandbox Financial Partners, Feb 2026
Conclusie
Al bij al stonden we er tot eind februari goed voor: vandaar ook dat we nieuwe historische hoogtepunten op de wereldbeurzen konden noteren. Maar alles staat of valt met de vraag hoelang de Straat van Hormuz gesloten blijft? De financiële markten gaan nog steeds uit van een goede afloop, en de beurzen zijn al bij al nog niet veel gedaald.
De inflatievrees is toegenomen, al ligt het verhaal iets anders voor de VSA dan voor Europa. Zowel in de VSA als in de EU staat het huidige rentebeleid fundamenteel in vraag. Van resp. verlagend en neutraal naar anti-inflatoir, dus restrictiever. De voorkeur in het beleggerslandschap is eveneens gewijzigd sinds begin 2025, waarbij er (1) uit de VSA wordt getrokken richting groeilanden en Europa en (2) thematisch de waarde-aandelen aan interesse hebben gewonnen. Dat Europese beleggers vorig jaar wegtrokken omwille van het negatieve wisselkoerseffect, lijkt ons tijdelijk. Wisselkoersen tussen sterke munten bewegen nu eenmaal, soms in uw voordeel en soms in uw nadeel, maar op de lange termijn vormt het geen fundamentele factor. Dat de hoge waardering als oorzaak wordt gebruikt om uit de VSA te trekken, begrijpen we enigszins, al vinden we dat de hogere winstmarges en hogere aanwezigheid van technologieaandelen in de VSA beide logische verklaringen zijn. De beurzen lijken ons niet overdreven duur te zijn, de economie verkeert in geen overdreven chaotische staat, al zal er altijd om eender welke reden onzekerheid blijven. Dat blijkt ook uit de huidige niveaus op de beurzen, maar de vraag blijft “Quid Straat van Hormuz?”. •